Bosqichlar
- Nom tanlash. Firma nomida jamiyat nomi va «mas’uliyati cheklangan» degan so‘zlar bo‘lishi kerak (Fuqarolik kodeksining 62-moddasi). Tijoratchi tashkilot o‘z firma nomidan foydalanish mutlaq huquqiga ega, shuning uchun boshqa yuridik shaxs nomini takrorlamang (46-modda).
- Ta’sis hujjatlarini tayyorlash. Fuqarolik kodeksining 43-moddasiga ko‘ra, ta’sis shartnomasini muassislar tuzadi, ustavni esa tasdiqlaydi; bitta ta’sischi bo‘lsa, jamiyat u tasdiqlagan ustav asosida ishlaydi. Ustavda nom, joylashgan yer (pochta manzili) va boshqaruv tartibi ko‘rsatiladi. Ustav fondi ta’sis hujjatlarida belgilangan ulushlarga bo‘linadi.
- Davlat ro‘yxatidan o‘tkazish. Ariza beriladi va yuridik shaxsni ro‘yxatdan o‘tkazganlik uchun davlat boji to‘lanadi («Davlat boji to‘g‘risida»gi Qonunning 5-moddasi). Jamiyat davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan paytdan boshlab tashkil etilgan hisoblanadi (44-modda).
- Ro‘yxatdan keyin. Soliq hisobiga qo‘yilganda STIR beriladi (Soliq kodeksining 127-moddasi). So‘ng bank hisobvarag‘i ochiladi, zarur bo‘lsa muhr tayyorlanadi, soliq rejimi tanlanadi.
Ustavda nimaga e’tibor berish kerak
Ishtirokchilar ulushi, ulushni uchinchi shaxsga sotish tartibi, boshqaruv organlari vakolati, foydani taqsimlash tartibi. Aynan shu bandlar keyinchalik ishtirokchilar o‘rtasidagi nizolarning oldini oladi.
Maslahat
Bir nechta ta’sischi bo‘lsa, ishtirokchilar o‘rtasida alohida korporativ shartnoma tuzing — ustav hamma narsani qamrab olmaydi. Korporativ shartnoma yozma shaklda tuziladi va uning taraflari uchun majburiy (Fuqarolik kodeksining 358¹-moddasi).