Uch yo‘l
- Nikoh prezumpsiyasi. Nikoh tuzilgandan keyin yoki nikoh tugaganidan so‘ng uch yuz kun ichida tug‘ilgan bola nikohda tug‘ilgan hisoblanadi (Oila kodeksining 60-moddasi). Otalik haqida nizolashish mumkin.
- Birgalikdagi ariza. Nikohda turmagan ota-onalar FHDYo organiga birgalikda ariza berishadi (61-modda). Ariza ona homiladorlik vaqtida ham berilishi mumkin, agar keyinchalik birgalikda ariza berish qiyin bo‘lishiga asos bo‘lsa.
- Sud tartibida. Birgalikdagi ariza bo‘lmasa, ota-onadan biri, bolaning vasiysi (homiysi), bola qaramog‘ida bo‘lgan shaxs yoki bolaning o‘zi voyaga yetgach sudga murojaat qiladi (62-modda).
Sud nimaga tayanadi
Oila kodeksining 62-moddasiga ko‘ra, sud onaning bola tug‘ilgunga qadar javobgar bilan birga yashagani va umumiy ro‘zg‘or yuritganini, bolani birgalikda tarbiyalagani yoki ta’minlaganini yoxud javobgar otalikni tan olganini aniq tasdiqlovchi boshqa dalillarni e’tiborga oladi. Bunday dalillar qatoriga yozishmalar, guvohlar ko‘rsatuvi va ekspertiza xulosasi kirishi mumkin.
Nima o‘zgaradi
Otalik belgilangach, bola ota-onasi va ularning qarindoshlariga nisbatan nikohda tug‘ilgan bolalar bilan teng huquq va majburiyatlarga ega bo‘ladi (64-modda): aliment, meros, familiya va vakillik huquqlari.
Amaliy maslahat
Fuqarolik protsessual kodeksining 95-moddasiga ko‘ra, taraf ekspertizada ishtirok etishdan bosh tortsa, sud ekspertiza aniqlashi kerak bo‘lgan faktni aniqlangan yoki rad etilgan deb topishi mumkin.