Birinchi daqiqalar
1) To‘xtang, avariya signalini yoqing, ogohlantiruvchi belgi qo‘ying. 2) Jabrlanganlarga yordam bering va tez yordam chaqiring. 3) Hodisa joyini o‘zgartirmang.
Hodisa joyidan ketmang
Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 137-moddasiga ko‘ra qoidalarni buzib hodisa joyidan ketib qolish bazaviy hisoblash miqdorining 15 baravari miqdorida jarimaga sabab bo‘ladi. Agar hodisa yengil tan jarohati yoki ancha miqdorda moddiy zarar keltirgan bo‘lsa — 30 baravar jarima, uch yilga haydovchilik huquqidan mahrum etish yoki 15 sutkagacha ma’muriy qamoq.
Jinoyat kodeksining 117-moddasiga ko‘ra jabrlanuvchini xavf ostida yordamsiz qoldirish, agar siz yordam berishga majbur va qodir bo‘lsangiz yoki uni o‘zingiz xavfli ahvolga solgan bo‘lsangiz, og‘ir oqibatlarda jinoyat hisoblanadi.
Nimani qayd etish kerak
Umumiy ko‘rinish va transport vositalari joylashuvi; shikastlanishlar; yo‘l belgilari va chiziqlar; guvohlarning ismi va telefoni; ikkinchi ishtirokchining hujjatlari.
Hujjatlar
Hodisa to‘g‘risidagi hujjatni oling va undagi ma’lumotni tekshiring. Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi bayonnomaga tushuntirish va mulohazalaringizni ilova qilishga haqlisiz (281-modda). Rozi bo‘lmasangiz, e’tirozingizni yozib imzolang.
Sug‘urta
Fuqarolik kodeksi 2-qismining 951-moddasiga ko‘ra sug‘urta hodisasi yuz bergani ma’lum bo‘lgach, sug‘urtalovchini darhol xabardor qiling. Shartnomada muddat yoki usul belgilangan bo‘lsa, o‘sha muddatda va usulda xabar qiling. Xabar qilinmasa, sug‘urtalovchi sug‘urta tovonini to‘lashni rad etishga haqli. Bundan istisno: sug‘urtalovchi hodisani o‘z vaqtida bilgani yoki xabar yo‘qligi to‘lov majburiyatiga ta’sir etmagani isbotlansa.
Javobgarlik majburiy sug‘urta qilingan bo‘lsa, jabrlanuvchi zararni sug‘urta puli doirasida bevosita sug‘urtalovchidan talab qilishga haqli (918-modda).
Zararni kim qoplaydi
Fuqarolik kodeksi 2-qismining 999-moddasiga ko‘ra transport vositasining egasi u yetkazgan zararni to‘lashi shart, agar zarar bartaraf qilib bo‘lmaydigan kuch yoki jabrlanuvchining qasddan qilgan harakati oqibatida yuzaga kelganini isbotlay olmasa. Transport vositalari to‘qnashuvida ularning egalariga yetkazilgan zarar aybga qarab qoplanadi: bir taraf aybli bo‘lsa — shu taraf to‘liq qoplaydi, ikkala taraf aybli bo‘lsa — aybi darajasiga mutanosib, aybi darajasini aniqlab bo‘lmasa — teng baravar.