Fuqarolik huquqi

Yetkazilgan zararni qanday qoplatish mumkin?

Huquqchi yuridik jamoasi

G‘ayriqonuniy harakat tufayli shaxsga yoki mol-mulkka yetkazilgan zarar, shu jumladan boy berilgan foyda, zarar yetkazgan shaxs tomonidan to‘liq hajmda qoplanadi. Zarar yetkazgan shaxs zarar o‘z aybi bilan yetkazilmaganini isbotlasa, javobgarlikdan ozod bo‘ladi. Oshiqcha xavf manbai egasi esa, qoida tariqasida, aybdan qat’i nazar javob beradi.

Nimani isbotlash kerak

1) zarar yetkazilgani va uning miqdori; 2) javobgarning g‘ayriqonuniy harakati (harakatsizligi); 3) harakat bilan zarar o‘rtasidagi sabab bog‘lanishi. Fuqarolik kodeksining 985-moddasiga ko‘ra, aybning yo‘qligini zarar yetkazgan shaxs isbotlaydi: u zarar o‘z aybi bilan yetkazilmaganini isbotlasa, javobgarlikdan ozod bo‘ladi. Shartnoma majburiyati buzilganda ham aybning yo‘qligini majburiyatni buzgan shaxs isbotlaydi (333-modda).

Zarar turlari

Fuqarolik kodeksining 14-moddasiga ko‘ra: haqiqiy zarar — yo‘qotilgan yoki shikastlangan mol-mulk, buzilgan huquqni tiklash uchun qilingan yoki qilinishi lozim bo‘lgan xarajatlar. Boy berilgan foyda — huquq buzilmaganda odatdagi fuqarolik muomalasi sharoitida olinishi mumkin bo‘lgan daromad.

Dalillarni qanday to‘plash

Fotosurat va videoyozuv, dalolatnoma, ekspert xulosasi, ta’mirlash smetasi, chek va shartnomalar, guvohlar ma’lumoti.

Aybdan qat’i nazar

Fuqarolik kodeksining 999-moddasiga ko‘ra, faoliyati atrofdagilarga oshiqcha xavf tug‘diradigan shaxslar (transport tashkilotlari, sanoat korxonalari, qurilishlar, transport vositalarining egalari va boshqalar) oshiqcha xavf manbai yetkazgan zararni to‘lashi shart. Ular zarar yengib bo‘lmaydigan kuch yoki jabrlanuvchining qasddan qilgan harakati oqibatida yuzaga kelganini isbotlagandagina javobgarlikdan ozod bo‘ladi. Tadbirkorlik faoliyatida majburiyatni buzgan shaxs ham, qoida tariqasida, fors-majorni isbotlamaguncha javobgar bo‘ladi (333-modda).

Qonuniy asoslar

Qonuniy asosFuqarolik kodeksi (2-qism), 985-modda Qonuniy asosFuqarolik kodeksi (2-qism), 999-modda Qonuniy asosFuqarolik kodeksi, 14-modda

Ushbu maqola huquqiy axborot beradi, huquqiy maslahat emas. Aniq holat boʻyicha malakali yuristga murojaat qiling.