Qisqacha javob
Mehnat kodeksining 182-moddasiga ko‘ra, xodim uchun ish vaqtining normal davomiyligi besh kunlik yoki olti kunlik ish haftasida haftasiga qirq soatdan oshmasligi kerak.
Qisqartirilgan ish vaqti
Ayrim toifadagi xodimlar uchun qisqartirilgan ish vaqti belgilangan:
- o‘n sakkiz yoshga to‘lmagan xodimlar;
- zararli mehnat sharoitlarida ishlaydiganlar;
- nogironligi bo‘lgan ayrim xodimlar.
Qisqartirilgan ish vaqti — bu to‘liq ish vaqti hisoblanadi va ish haqi kamaytirilmaydi.
To‘liq bo‘lmagan ish vaqti
To‘liq bo‘lmagan ish kuni yoki ish haftasi xodim va ish beruvchi kelishuvi bilan belgilanadi. Bunda ish haqi ishlangan vaqtga mutanosib to‘lanadi.
Ortiqcha ish
Mehnat kodeksining 189-moddasiga ko‘ra, xodim uchun belgilangan ish vaqtidan ortiq ishlangan vaqt ortiqcha (ish vaqtidan tashqari) ish hisoblanadi. Ortiqcha ishga jalb qilish cheklangan: qonunda ko‘rsatilgan favqulodda hollardan tashqari, xodimning yozma roziligi kerak. 190-moddaga ko‘ra, ortiqcha ish surunkasiga ikki kun davomida to‘rt soatdan oshmasligi kerak. 262-moddaga ko‘ra, bir kundagi birinchi ikki soat uchun kamida bir yarim hissa, keyingi soatlar uchun kamida ikki hissa miqdorida haq to‘lanadi. Xodim xohlasa, oshirilgan haq o‘rniga qo‘shimcha dam olish vaqti berilishi mumkin.