Konstitutsiyaviy asos
Konstitutsiyaning 32-moddasiga ko‘ra, O‘zbekiston hududida qonuniy asoslarda bo‘lib turgan har kim mamlakat bo‘ylab erkin harakatlanish, turar va yashash joyini tanlash huquqiga ega. Cheklovlar faqat qonunda belgilanadi.
Doimiy va vaqtinchalik
Qonun yashash joyi (doimiy) va turgan joyi (vaqtinchalik) bo‘yicha ro‘yxatga olishni ajratadi. «Davlat boji to‘g‘risida»gi qonunning 5-moddasiga ko‘ra, ikkalasi uchun ham davlat boji undiriladi. Boj tegishli hujjatlar olinguniga qadar to‘lanadi (22-modda).
Kerakli hujjatlar
Odatda shaxsni tasdiqlovchi hujjat, turar joyga bo‘lgan huquq hujjati yoki mulkdorning roziligi va ariza so‘raladi. Aniq ro‘yxatni ro‘yxatga oluvchi organdan oldindan so‘rang.
Ro‘yxatsiz yashash
Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 223-moddasiga ko‘ra, yashash joyi yoki turgan joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tmasdan yashash bazaviy hisoblash miqdorining uch baravari miqdorida jarimaga sabab bo‘ladi. Bir yil ichida takrorlansa, jarima besh baravar bo‘ladi. O‘z uyida boshqa shaxsning ro‘yxatsiz yashashiga yo‘l qo‘ygan shaxs ham besh baravar miqdorida jarimaga tortiladi. O‘n sakkiz yoshga to‘lmagan va oltmish yoshdan oshgan shaxslar bu modda bo‘yicha javobgarlikka tortilmaydi.
Rad javobi berilsa
Rad javobini yozma ravishda so‘rang. Konstitutsiyaning 40-moddasiga ko‘ra, yuqori organga shikoyat qilish mumkin. Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi kodeksning 27-moddasiga ko‘ra, davlat organining qarori ustidan ma’muriy sudga ham murojaat qilish mumkin.