1. Yozma rad javobini oling
Fuqarolik kodeksi ikkinchi qismining 955-moddasiga ko‘ra, sug‘urtalovchi to‘lovni rad etish haqidagi qarorini murojaatingizdan keyin o‘n besh kundan kechiktirmay ma’lum qilishi va rad etish sabablarini asoslab berishi shart. Og‘zaki rad javobi bilan kifoyalanmang. Sabab va shartnomaning qaysi bandiga asoslanganini yozma so‘rang.
2. Shartnomani tekshiring
Sug‘urta hodisasi ta’rifi; istisnolar ro‘yxati; xabar berish muddati; talab qilinadigan hujjatlar ro‘yxati. Sug‘urta qoidalaridagi, lekin polisga kiritilmagan shartlar siz uchun faqat polisda ularga to‘g‘ridan-to‘g‘ri havola bo‘lsa va qoidalar polis bilan bir hujjatda berilgan yoki unga ilova qilingan bo‘lsa majburiy (930-modda). Fuqaroning ahvolini qonunchilikka nisbatan yomonlashtiradigan shartlar o‘rniga qonunchilik qoidalari qo‘llaniladi (929-modda).
3. Rad etish qonuniymi
955-modda rad etish asoslarini sanab o‘tadi: shartnoma sug‘urta hodisasigacha bekor bo‘lgan; shartnoma o‘z-o‘zidan haqiqiy emas; sug‘urtalovchi 951–954-moddalar bo‘yicha to‘lovdan ozod qilingan (masalan, hodisa sug‘urta qildiruvchi yoki naf oluvchining qasdi bilan yuz bergan; agar qonun yoki shartnomada boshqacha tartib bo‘lmasa — yadro portlashi yoki harbiy harakatlar oqibatida yuz bergan); sug‘urtalovchi shartnomani haqiqiy emas deb topish yoki bekor qilish haqida sudga da’vo bergan.
Hodisa haqida sug‘urtalovchini darhol yoki shartnomadagi muddatda xabardor qilish shart. Lekin xabar kechiksa ham, sug‘urtalovchi hodisadan o‘z vaqtida bilgani yoki ma’lumot yo‘qligi to‘lov majburiyatiga ta’sir qilmagani isbotlansa, bu asosda rad etish mumkin emas (951-modda).
4. Talabnoma yuboring
Talabnomada sug‘urta hodisasi, talab summasi va hisob-kitobi, shartnoma bandiga havola ko‘rsatiladi. Yetkazib berilgani haqidagi tasdiqni saqlang.
5. Sud
955-moddaga ko‘ra, rad javobi ustidan sug‘urtalovchiga sudga da’vo berib e’tiroz bildirish mumkin. To‘lov kechiktirilgan bo‘lsa, shartnomada yoki qonunda nazarda tutilgan neustoyka (penya) yoki boshqa shaxsning pul mablag‘laridan foydalanganlik uchun foiz undirish mumkin (Fuqarolik kodeksi birinchi qismining 327-moddasi). Birinchi qismning 11-moddasi ma’naviy ziyonni qoplashni ham huquqni himoya qilish usullari qatorida sanab o‘tadi.